2017-10-21

Haiku le Issa ón mbliain 1824

sagart dall
is a bhabhla dearg  . . .
an ruaig á cur ar chuileog aige

.座頭坊や赤椀で蠅追ひながら

zato bô ya aka wan de hae oi-nagara

2017-10-20

Eistirín

(éist leis anseo)

Ár nEistirín, ní itheann feolta
Teach dá cuid féin teastaíonn óm’ stóirín

Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dána, ‘stóirín bán.

Chuaigh Eistirín ag triall ar uisce
Chun a grá geal féin a fheiscint
 
Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dana, ‘stóirín bán.
 
Chuaigh Eistirín ar an díon in airde
Cun radharc ‘fháil ar a stór ‘s a grá geal
  
Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dána, ‘stóirín bán.

Ár nEistirín chuir uirthi a cóta
Chun na hamharclainn’ léi is dócha!
  
Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dána, ‘stóirín bán.

Esturulu

Esturulu no kome karne,
porke kere kaza aparte.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal.

Esturulo se fue al pozo
para ver su bel hermozo.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal.

Esturulu se fue al tejado
para ver su enamorado.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal.

Esturulu se metio palto
para irse al teatro.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal

2017-10-19

Mar Éan a Eitlíonn sa Spéir




Mar éan a eitlíonn sa spéir,
Eitlíonn leis ó bhláth go bláth,
Dá mbeinnse fágtha liom féin
Ní bheadh eolas agam ar an ngrá.

Mar éan a eitlíonn sa spéir,
Eitlíonn leis ó bhláth go bláth,

Dá mbeinnse fágtha liom féin
Ní bheadh eolas agam ar an ngrá.

A shearc, a stóirín,
Ó mo shúile sileann deora.

Tá mo ghrá ina pheaca uafásach
Aingeal lonrach glé na háilleachta.


Tá do ghrá t’réis mé ‘dhó

Nuair a imíonn tú bím lán de bhrón.
A shearc, a stóirín,
Ó mo shúile sileann deora
Tá mo ghrá ina pheaca uafásach
Aingeal lonrach glé na háilleachta.


Tá do ghrá t’réis mé ‘dhó
Nuair a imíonn tú bím lán de bhrón.
 

Komo El Pasharó Ke Bola


Komo el pasharó ke bola,
I bola de flor en flor,
Si tú me deshavas sola,
No konosía yo el amor.

Komo el pasharó ke bola,
I bola d'en flor en flor,
Si tú me deshavas sola,
No konosía yo el amor.

T'amo, t'adoro
Yo por ti siempre yoro
Mi amor es pecado mizura
Andjel sos de la ermozura.

Tu amor m'enflamó
Yoro la tu despartisión.

T'amo, t'adoro
Yo por ti siempre yoro
Mi amor es pecado mizura
Andjel sos de la ermozura.

Tu amor m'enflamó
Yoro la tu despartisión.
 

2017-10-18

Graifítí an Lae: Leopold Kohr

Ní hamháin go réiteodh domhan mion-stát fadhbanna na brúidiúlachta sóisialta agus cogaidh, réiteodh sé fadhb an leatroim agus na tíorántachta. Réiteodh sé gach fadhb a eascraíonn as cumhacht.

2017-10-17

MÉ IÓNA / I AM JONAH


1
Is mé Ióna mac Aimití
cloisim guthanna
guthanna ón duibheagán
I am Jonah son of Amittai
I hear voices
voices from the deep

2
laistigh díom is lasmuigh
atá na guthanna seo
aithním iad is ní aithním

these voices are within
and without
familiar and strange

3
guthanna uisciúla ag glaoch orm
teangacha guairneáin
istigh ionam – beo!

watery voices calling to me
swirling tongues
alive – inside me

4
tostanna
nárbh eol dom cheana
ag leathnú amach go fíor na spéire i gcéin

silences
like I’ve never known before
extending to the far horizon

5
de chine eile mé . . .
dá réir sin
caithfear amach mé

of another race am I . . .
and therefore
I shall be cast out

6
cé hé an Tiarna
a chruthaigh na farraigí
agus an talamh tirim

who is the Lord
who made the seas
and dry land

7
guth faoileáin
ag gearradh tríom –
scréach bhreithe mo mháthar

the voice of a seagull
rips through me –
my mother’s birth cry

8
mise mise mise
faoi ndeara an stoirm mhór seo
mise amháin

it is I I I
I am the cause of this great storm
I alone

9
mise amháin a shuaimhneodh í
trí thumadh go domhain
i gcroí an dorchadais

only I can quieten it
by diving deep
into the heart of darkness

10
táim ag dul i laige
le giorra anála –
leanfad orm ag canadh

I grow weak
short of breath –
must go on singing

11
an dorchadas seo
cad é féin
an é m’athair é?

this darkness
what is it
is it my father?

12
an mise an dorchadas seo leis
an dorcha atáim
cá bhfuil colmán geal m’ainme

am I this darkness too
am I dark
where is the bright dove of my name

13
cad faoi ndeara don mhíol mór seo
trua a ghlacadh dom
is mé a shlogadh

why does this whale
take pity on me
and swallow me

14
an bolg seo an míol mór seo
cad . . . cé thú féin
an tú mo mháthair

this belly this whale
what… who are you
are you my mother

15
a mháithrín
mise atá ann – Ióna –
do choilmín

little mother
it is I – Jonah –
your little dove

16
an eitleoidh mé dhuit
a mháithrín dhil
an eitleoidh mé uait

shall I fly for you
dearest little mother
shall I fly away

17
féach, a mháithrín
táim ag eitilt
do mhíle súil ag breathnú orm

look, mother
I am flying
your thousand eyes watching me

18
tiarna na smugairlí róin
cad is ainm dó
a mháithrín, an eol duit

the lord of jellyfishes
what is his name
mother do you know it

19
an cuimhin leat, a mháithrín
mé ag snámh ionat
mo smig os cionn an aigéin chosmaigh

do you remember, mother
I swam in you
my chin above the cosmic ocean

20
cá bhfuilir anois
i measc na réalt
an léir duit mé led’ mhíle súil

where are you now
among stars
can you see me with a thousand eyes

21
cloisim thú
im’ bhuille croí féinig:
a Ióna a cholmáin, ar sé

I hear you
in my own heartbeat:
Jonah little dove, it says

22
fiú má éagann an ghrian
m’ainm á rá aige
m’ainm á rá

even though the sun may die
it says my name
says my name

23
Is mé Ióna mac Aimití
cloisim guthanna
guthanna ón duibheagán

I am Jonah son of Amittai
I hear voices
voices from the deep

 ~ críoch ~

2017-10-16

Cad is ea ár saol ar fad ach anáil?

Cad is ea ár saol ar fad ach anáil
i bhfochair an Leannáin

Abu-Said Abil-Kheir
(967 - 1049)


The sum total of our life is a breath

The sum total of our life is a breath
spent in the company of the Beloved.


Leagan Béarla Vraje Abramian

- as Nobody, Son of Nobody: Poems of Shaikh Abu-Saeed Abil-Kheir, Translated by Vraje Abramian

2017-10-15

Cá bhfuilimid?

Dán le Thomas A. Clark is ea The Hidden Place. Ní gnáthdhán é. I bhfoirm léarscáil na hAlban atá an dán seo agus in áit na logainmneacha tá frásaí mínithe a léiríonn cad is brí leis an logainm áirithe sin.

Feicimid fógraí bóthair ar fud na hÉireann anois agus uimhreacha orthu agus is gearr nach mbeidh cuimhne níos mó ar ainmneacha na mbailte fearainn, gan trácht ar a mbrí agus an stair a bhaineann leo. Ionsaí ar an stair, ionsaí ar an oidhreacht is ea a leithéid sin agus is ceart cur ina aghaidh go tréan.

Ní in Éirinn agus in Albain amháin atá filí buartha faoin meath seo. Duine de mhórfhilí na hIndia ab ea Dilip Chitre a dúirt an méid seo a leanas:

Ní mór dúinne filí ár n-éiceolaíocht agus ár ngnáthóg a bhrath i dtéarmaí teanga de agus gach a dtugann cothú don teanga. Ba chóir go mbeadh alltacht orainn faoin gcreimeadh atá ar siúl ar cháilíochtaí áitiúla agus réigiúnacha, bás na gcanúintí, traidisiúin béil ag meath agus an béaloideas ag dul i léig.
I gcás na hAlban de, is mósáic cheart í stair na logainmneacha: chaithfeá tús áite a thabhairt do Ghaeilge na hAlban, ar ndóigh, ach gan dearmad a dhéanamh ar na dreamanna a chuaigh rompu, na Cruithnigh, abair, chomh maith leis na teangacha eile a d’fhág a lorg ina ndiaidh, Lochlainnis, Fraincis, Laidin agus Béarla na hAlban.

Creideann Clark gur cuid dá dhualgas mar fhile é a fháil amach cá bhfuilimid go díreach agus gan a bheith inár zombaithe i dtírdhreach aineoil.

Chun a cheart a thabhairt do Wikipedia, má lorgaíonn tú eolas ar bhailte na hAlban, tabharfaidh siad an bunleagan duit chomh maith leis an leagan Gallda: Airdrie, cuir I gcás:

(/ˈɛərdri/; Scottish Gaelic: An t-Àrd Ruigh).

Níl an sampla sin ródheacair ach cad faoi Lanark? Deir Wikipedia: Lanark (/ˈlænərk/; Scottish Gaelic: Lannraig,[2] Scots: Lanrik)[3] is a small town in the central belt of Scotland. The name is believed to come from the Cumbric Lanerc meaning "clear space, glade". Agus is é is brí le Pollockshaws ná lochán beag sna coillte.



Is togra mór é The Hidden Place – ní dán amháin é -  agus ba mhaith leis an bhfile a chuir tús leis an togra, Thomas A. Clark, comharthaí bóthair a chur á dtógáil ar fud na hAlban a inseoidh don taistealaí cá bhfuil sé go díreach agus an cúlra iontach a bhaineann leis an logainm.

Is léir ón dán seo leis (a d’aistríos ón mBéarla) gur foinse inspioráide dá chuid filíochta leis iad na logainmneacha:

coire fhionn lochan

Thomas A. Clark


slaparnach na dtonnán
Thomas A .Clark
[Grianghraf: Scottish Poetry Library)

briseadh na dtonnán
leathnú na dtonnán
díomhaointeas na dtonnán

lapadaíl na dtonnán
síothlú na dtonnán
cruinniú na dtonnán
borradh na dtonnán

crith na dtonnán
damhsa na dtonnán
sos na dtonnán
claon na dtonnán

léim na dtonnán
scriobláil na dtonnán
portaireacht na dtonnán
glioscarnach na dtonnán

preab na dtonnán
fánaíocht na dtonnán
rith na dtonnán
splais na dtonnán